Creatieve coaching & ACT

Als creatief coach werk ik met ACT. Wat is dat, vraag je je vast af. ACT is de afkorting van Acceptance en Commitment Therapy. Inmiddels is deze therapie erkend als evicence based therapy (Hayes, Wilson & Strosahl).

 

Maar wat is het?

ACT bestaat uit zes verschillende vaardigheden: acceptatie, defusie, mindfulness, het zelf, waarden en toegewijd handelen. Het doel is om je psychologische flexibiliteit te vergroten. Om dat voor elkaar te krijgen, gebruik je als therapeut metaforen en ervaringsgerichte oefeningen.

Acceptance staat voor het flexibeler leren omgaan met moeilijke gedachten, gevoelens of situaties. Commitment staat voor investeren in dingen die voor jou echt belangrijk zijn.

 

Hoe is de start?

We hebben allemaal overlevingsmechanismen opgebouwd in de loop van de tijd. Zoals het controleren van moeilijke gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties. Maar dat werkt alleen op de korte termijn. Bekijk je dit mechanisme over een langere periode is het vaak juist belemmerend.

Tijdens de begeleiding onderzoeken we samen op welke manier jij omgaat met klachten. Op welke manier probeer je pijn te vermijden? Of een moeilijke situatie? Of een belemmerende gedachte?

Om hierin andere keuzes te maken is het nodig om eerst de stap te zetten naar acceptatie en bereidheid. Jij krijgt echter geen adviezen aangereikt. Zo wordt je je volledig bewust van je eigen disfunctionele coping. In het ACT hexaflex is het de ingang en heet deze fase ‘Creatieve hulpeloosheid en controle’.

 

Hoe gaat het proces verder?

Je gaat op weg naar psychologische flexibiliteit naar de eerste fase, de acceptatie. Met het maken van creatieve opdrachten geef je de ruimte aan lastige gedachten, gevoelens en omstandigheden. Door deze werken in een ander perspectief te plaatsen ontstaat er stapsgewijs ruimte in je binnenwereld. Je kunt het zien als kijken in een spiegel, waarbij je bereid bent om dat lastige deel van jezelf onder ogen durft te zien. Nog zonder meteen resultaten te verwachten.

Daarna leer je je niet meer te identificeren met deze belemmerende overtuigingen in de fase van defusie. Je leert het denken, je verstand, als een losse entiteit te zien. Je bent niet je denken. Dat doen we door wat luchtige werkvormen met humor, op een speelse manier en met meer afstand te maken en te ervaren.

Daarna ga je naar het hier en nu, met mindfulness. Je gaat interne belevingen visualiseren en bewust zintuigelijk contact maken met materiaal. Dat klinkt heftiger dan het is, maar dat valt mee. Je leert om in het hier en nu te zijn.

Dan volgt het proces van het zelf. Door creatieve en/of narratieve coaching leer je een andere relatie met jezelf aan te gaan. Je onderzoekt wie je bent, welke keuzes je kan maken en wat nu precies je behoeften zijn. En als je creatief of schrijvend bezig bent, wat zegt je verstand? Je leert je eigen beste maat te zijn.

Daarna ga je je doelen en waarden visualiseren, beeldend of schrijvend. Je krijgt de mogelijkheid om je dromen eindelijk zichtbaar te maken. Wat wil je echt in het leven en van jezelf? Wat vind je belangrijk en waar word je vrolijk en warm van?

Als laatste proces ga je aan de slag met je plan van aanpak, je gaat toegewijd handelen. Inmiddels heb je genoeg psychologische flexibiliteit opgebouwd en weet je helder je waarden te verbeelden/te verwoorden. Wat is jouw to-do-lijst? Je weet dat het realiseren van je dromen en nastreven van je doelen niet een vlak pad zal zijn, maar één met lastige hobbels. Maar je blijft je hart volgen.

In je angsten zitten je waarden en in je waarden zitten je angsten’. (Psycholoog en hoogleraar, Steven Hayes, grondlegger van ACT)