Als levenslooppsycholoog i.o. ben ik geïnteresseerd in de functionele ontwikkeling van de mens, in het bijzonder in onze latere levensfasen. De nadruk ligt daarbij op het vermogen van de mens om zich gedurende zijn leven aan te passen aan de voortdurende veranderende omstandigheden.

Vanuit de positieve psychologie bestudeer ik het effect van positieve emoties op bijvoorbeeld veerkracht, zelfrealisatie, welbevinden en geluk. Juist in de latere levensfasen komen de verschillen tussen mensen duidelijker naar voren. 

Welke factoren zorgen ervoor dat mensen een zinvol leven leiden en hoe kunnen levenslooppsychologen hen daarbij ondersteunen en begeleiden?

Eenzaamheid is een groot probleem, zeker onder senioren. Van de 65-plussers voelt ruim de helft zich eenzaam. Bij de 85-plussers geldt dat voor twee derde. Van die groep verkeert 16% zelfs in een sociaal isolement.

‘Uit eerder onderzoek is bekend dat eenzaamheid bijna net zo schadelijk voor de gezondheid is als roken’, zegt Boekhout. ‘In Nederland zijn alleenstaande ouderen de eenzaamste groep en hun aantal groeit door de vergrijzing.

Naast het ervaren van positieve emoties kunnen huisdieren eenzaamheid én gezondheidsklachten verminderen blijkt uit een Amerikaans onderzoek. Of is het dat mensen positieve emoties ervaren door het hebben en verzorgen van huisdieren?

Mensen met een huisdier hebben ongeveer 36% minder kans om eenzaam te worden. Ze ervaren meer geluksgevoelens dan mensen zonder een huisdier. Ook zorgt een huisdier ervoor dat mensen meer extravert worden, zin krijgen sociale contacten aan te gaan. Mensen blijven minder snel thuiszitten.

Een huisdier lijkt effect te hebben op de gezondheid. Het stressniveau gaat omlaag bij het verzorgen van een huisdier. En een huisdier helpt bij meer bewegen. Een ander onderzoek in de wetenschappelijke uitgave Anthrozoös geeft aan dat de vitaliteit van de hersenen verbetert door de verzorging van een huisdier. Ouderen met huisdieren kunnen zich veel beter concentreren op handelingen en details onthouden. Ook hebben mensen met dementie veel profijt van een huisdier, aangezien dieren bepaalde delen in de hersenen stimuleren.

Voor veel ouderen met lichamelijke klachten kan het wellicht moeilijk zijn om voor een huisdier te zorgen. Een hond uitlaten gaat nou eenmaal wat lastiger met een rollator. Vaak zijn er vrijwilligers die dolgraag meer tijd doorbrengen met een hond of een kat. Ook zijn er vrijwilligers die ouderen in de buurt of in verzorgingshuizen bezoeken met hun eigen huisdier.